Feeds:
Berichten
Reacties

Persbericht: 3 augustus 2009

Het is inmiddels alom bekend dat bijen het zeer moeilijk hebben. De media berichten hier continu over.

Maar tegen bijensterfte is wat te doen.

Zowel vanuit het Europese als het Nederlandse Kabinet wordt aangedrongen op verbetering van de voedselvoorziening voor bijen, door een bloemrijk landschap in te richten (platteland, stad en dorp).

Op initiatief van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging  is in 2007 een omvangrijk Plantenvademecum samengesteld waarin 1200 plantensoorten worden genoemd die daaraan kunnen bijdragen.

De problematiek van de bijensterfte heeft geleid tot een stroom van vragen vanuit de samenleving. Niet alleen van individuele burgers, maar ook van uit het onderwijs en onderzoeksinstituten zoals Alterra en Natuur en Milieu. Dit heeft ons ertoe aangezet om een Digitale Bijenhelpdesk samenstellen, die antwoord geeft op vrijwel alle vragen over de verbetering van de voedselvoorziening van zowel honingbijen als wilde bijen. Zie www.bijenhelpdesk.nl

Bijenhelpdesk

Bijenhelpdesk

Arie Koster, auteur van Plantenvademecum, voor tuin, park en landschap en Fontaine Uitgevers zijn blij een bijdrage te kunnen leveren aan de oplossing van een ernstig maatschappelijk probleem

De website wordt krachtig ondersteund door het comité www.stopdebijensterfte.nl en is door vrijwel alle regionale imkerverenigingen en veel milieu organisaties enthousiast ontvangen. Deze week is de website ‘voltooid’ en voor iedereen vrij toegankelijk.

Advertenties

Een persbericht met deze titel is op donderdag 6 augustus, verstuurd. En dat sloeg in als een bom. In allerlei artikelen en mediaprogramma’s werd er aandacht aan dit onderwerp gegeven. Een greep uit de publiciteit:

Het radioprogramma Noord Holland Nieuws van RTV Noord Holland op woensdagochtend 5 augustus,  besteedde uitgebreid aandacht aan de overschrijding van de norm waarden in het oppervlaktewater van het insecticide Imidacloprid.

Toxicoloog Henk Tennekes geeft aan dat in verschillende delen van Nederland de norm ruim wordt overschreden. Deze stof is erg giftig voor allerlei insecten als bijen, vlinders etc. Hij maakt zich zeer bezorgd over deze stoffen en is verbaasd dat het ministerie hierin geen actie neemt.

Vervolgens is imker Henk Kooij van de bijenhoudersvereniging ;afdeling Amstelveen aan het woord. Hij heeft ook ernstige bijensterfte gehad. Nu hij van de hoge concentratie insecticiden hoort is hij erg geschrokken. Bijen drinken oppervlakte water. De aanwezigheid van deze giftige stoffen kan zijn bijensterfte verklaren.

Tenslotte is een medewerker van Stichting Natuur & Milieu aan het woord. Hij verbaasd zich niet over het feit dat deze stoffen worden aangetroffen maar is wel geschrokken van deze enorm hoge cijfers. Deze gegevens zijn voor Stichting Natuur & Milieu aanleiding om een persbericht te doen uitgaan.

In dat persbericht met als titel:   Gehalte Imidacloprid in oppervlaktewater soms 10.000 x boven de norm:  staat onder meer:

“Natuur en Milieu vindt daarom dat de toelating van Imidacloprid ingetrokken moet worden en zal juridische stappen ondernemen wanneer dat niet gebeurt. Algemeen directeur Mirjam de Rijk van Natuur en Milieu: “Bijen en vlinders gaan dood door bestrijdingsmiddelen. Minister Verburg van LNV moet daar snel iets aan doen.” De minister moet zeer giftige bestrijdingsmiddelen zoals Imidacloprid verbieden, controles op gebruik en uitstoot van bestrijdingsmiddelen opvoeren en het duurzaam telen van groenten, fruit en bloemen serieus ondersteunen.”

De uitzending is via de internetsite van RTV Noord Holland te beluisteren door HIER te klikken.

Het programma Eénvandaag van woensdag 5 augustus (docu over jawel de mexicaanse griep verdringt de bijensterfte) donderdag 6 augustus om 18.15 uur besteed aandacht aan de bijensterfte met als titel:

Sterfte op de politieke agenda? . Jeroen van der Sluijs, wetenschapper en één van de initiatiefnemers van de actie stop de bijensterfte zal geïnterviewd worden.

Voor degene die de uitzending niet kunnen zien. Via uitzending gemist is dat achteraf alsnog mogelijk via het internet.

De minister van LNV heeft 1 miljoen euro uitgetrokken voor 3 jarig onderzoek naar bijensterfte.

Echter in juni is een rapport vrijgegeven (Colony Collapse Disorder Progress Report )van de Amerikaanse CCD commissie. In dit 45 pagina’s dikke rapport wordt in het kort een opsomming gedaan van alle onderzoeken die in 2009 lopen op dit gebied.

CCDprogress

Een grove telling geeft aan dat dit meer dan 50 onderzoeksprojecten betreft uitgevoerd op allerlei universiteiten en onderzoeksinstituten.

Het onderzoek is heel breed en omvat:

  • Goede gegevens verzameling rondom bijensterfte (onderzoeks systematiek)
  • Onderzoek naar testmethoden om ook sub-lethale effecten van insecticiden te ontwikkelen
  • Onderzoek naar betere detectiesystemen van allerlei ziekteverwekkers (bacterien,  Nosema, virussen etc)
  • Onderzoek naar aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in bijenwas (raten) en andere bijenproducten: er zijn 73 verschillende middelen aangetoond. Tevens zijn de stoffen Fluvalinatel (Apistan) en coumaphos (Checkmite) veel in bijenwas aangetroffen. Beide middelen worden in USA veel gebruikt bij de Varroa bestrijding, mogelijk zijn ze mede een oorzaak van bijensterfte.
  • Onderzoek naar relatie tussen Nosema en Varrao besmetting en bijensterfte.
  • Onderzoek naar giftigheid van stoffen die toegevoegd worden aan bestrijdingsmiddelen om deze beter te laten werken (uitvloeiers etc).
  • Onderzoek naar andere bestrijdingsmethoden van Varroamijt (andere bestrijdingmiddelen, gebruik van straling, ozon etc)
  • Onderzoek naar geluidsfrequentie bij bijenvolken en de mate van gezondheid of stress. Mogelijk kunnen imkers in de toekomst a.d.h.v. een toonhoogte meter een indicatie krijgen van de gezondheid van het volk.
  • Onderzoek naar stress bij bijen a.g.v. lange transporten. Stress is duidelijk aangetoond (geen probleem in Europa waar transportafstanden klein zijn t.o.v. USA)
  • Onderzoek naar rol van inheemse planten bij voedselvoorziening van bijen (drachtplanten)
  • Onderzoek naar relatie van tekort aan stuifmeel en gevoeligheid voor bestrijdingsmiddelen
  • Onderzoek naar de gevoeligheid van diverse bijenrassen voor ziekteverwekkers.

Vele onderzoeken lopen nog, echter in sommige gevallen staan al enkele tussentijdse resultaten en/of conclusies genoemd waarvan enkele zeer interessant zijn.

  • In enkele onderzoeken is geen relatie gevonden tussen de mate van aanwezigheid van Nosema en/of Varroa mijt en bijensterfte!!!
  • In diverse onderzoeken zijn in totaal bij bijen 20 soorten virussen gevonden en 50 soorten bacteriën. Het is niet duidelijk of al deze soorten schadelijk zijn voor bijen.
  • In watermeloen zijn vaak (lage) concentraties van Imidacloprid gevonden (insecticiden die schadelijk is voor bijen)
  • De toevoegmiddelen Triton X-100 en Silwet L-77 (worden aan bestrijdingsmiddelen toegevoegd om deze beter te laten werken zoals uitvloeien, hechting) blijken bij een concentratie van 1% in de nectar al een sterftecijfer te geven van 80% Triton en 30% Silwet.
  • Er zijn duidelijke aanwijzingen dat een combinatie van insecticiden en/of fungiciden (schimmelbestrijdingsmiddelen) elkaar versterken, d.w.z. een combinatie van deze middelen zijn giftiger voor bijen dan wanneer deze stoffen los van elkaar voorkomen!
  • Er zijn duidelijke aanwijzingen dat wanneer bijen voldoende stuifmeel als voedselbron hebben ze beter “bestand” zijn tegen de schadelijke invloeden van bestrijdingsmiddelen. De stof quercitin zou hierbij een belangrijke rol spelen.
  • Verschillende onderzoekers concluderen dat DE oorzaak van de bijensterfte niet bestaat maar dat een COMBINATIE VAN bestrijdingsmiddelen, ziekteverwekkers en tekort aan stuifmeel als oorzaak gezien moet worden.

Al met al zijn er een aantal opmerkelijke conclusies te trekken t.o.v. de actie van de minister en de inhoud van de petitie stop de bijensterfte t.w.:

  • De 1 miljoen voor 3 jaar onderzoek is een “fooi”vergeleken bij de onderzoeksinspanning dat in USA wordt geleverd. Daarnaast heeft de Amerikaanse regering nog €10 miljoen extra vrijgemaakt voor onderzoek.
  • De visie van de petitie Stop de bijensterfte komt overeen met de resultaten van het onderzoek in Amerika: Nosema/Varroa alleen is geen oorzaak van de bijensterfte, een combinatie van bestrijdingsmiddelen en/of toevoegingen en/of fungiciden is zeer schadelijk voor de bijen en tekort aan stuifmeel heeft een relatie met de weerstand van bijen tegen ziekteverwekkers/bestrijdingsmiddelen. Kortom; bijensterfte wordt veroorzaakt door een combinatie van insecticiden, ziekteverwekkers en gebrek aan stuifmeel.

Het volledig report is te downloaden via deze LINK

Op TV oost is in het nieuwsuitzending uitgebreid aandacht geschonken aan de bijensterfte.

De toxicoloog Henk Tennekes, toxicoloog geeft aan dat nieuw insecticiden erg gevaarlijk zijn voor honingbijen en andere insecten. Tevens wordt een imker bij zijn bijenstal bezocht. Ook deze imker is erg bezorgd over de toekomst.

De uitzending is via het internet te bekijken op de site van TV oost. Klik op tabblad uitzending gemist. Op deze pagina vindt u rechtsboven op de video van de laatste nieuwsuitzending. Het stuk over bijensterfte start op tijdstip: 18.30. 

tvoost

Deze week de plant uit de top 100 van drachtplanten voor bijen: Erigeron annuus in het Nederlands Zomerfijstraal.

Deze plant behoort tot de composietenfamilie. De eenjarige plant (annuus = éénjarig) wordt tot 75 cm hoog en bloeit met witte bloemen met een geel hart die ongeveer 1-1,5 cm in breed zijn. De bloemen lijken een beetje op madeliefjes maar dan met een veel langere stengel. De plant bloeit vrij laat in juli en augustus en is daarom een belangrijke drachtplant voor de nazomer. Juist dan zien we dat bijen vaak een tekort aan stuifmeel ondervinden.

Erigeron anuus / Zomerfijnstraal

Erigeron anuus / Zomerfijnstraal

De plant komt voor op natte tot vochtrijke grond op rivieroevers, bermen en dijken.